Willem Littel, zilversmid in Schoonhoven

Ronn — Sun, 24 Jan 2010 15:31:50 +0000

Schoonhoven wordt wel de Zilverstad genoemd. Al vanaf de 14e eeuw werkten er zilversmeden in de stad. Ook een aantal leden van de familie Littel kwam in dit vak terecht. De bekendste van hen was Willem Littel (1796-1879).

Hij begon 14 oktober 1814 als goud- en zilversmid in Schoonhoven. In de periode 1815-1841 werkte hij met zes knechten voor het goud en acht leerlingen. Voor het werken in zilver had hij twee knechten en verder werkten bij hem drie polijsters en drie loopjongens. In 1838 verzocht hij de waarborg zijn zilveren lepeltjes te keuren met het kleine keur, dit vanwege eerdere beschadigingen. Hoewel hij in die tijd behoorde tot de grootste werkmeesters (hij betaalde jaarlijks 1500 … 2300 gulden voor keurloon) was hij niet een van de gemakkelijkste meesters.

In de periode van 3 mei 1841 tot 3 mei 1848 werkte Willem in Amsterdam (in 1842 was hij daar kassier), daarna kwam hij weer terug in Schoonhoven. Hij begon daar weer met vijf knechten, drie leerlingen, een polijster en voor het zilverwerk een knecht. Hij maakte toen voornamelijk gouden stampwerk en klein zilverwerk. Hiertoe bezat hij de volgende gereedschappen: 1 grote schroefpers (balançoir), 1 pletmolen, 1 trekbank, 2 fornuizen, 1 windmolen en kleine stampwerktuigen.

In 1861 werd de zaak omgezet in de firma W. Littel & Cie. Hij deed dit samen met Gilles Grevink uit Amsterdam. Ook zoon Cornelis van der Kas Littel werkte voor de firma.
Littel & Cie. maakte bijouteriewerk, oorknopjes, groot zilverwerk, armbanden en tafelbellen. In 1863 vertrok Grevink naar Den Haag en de firma werd opgeheven. In 1864 begon Willem voor zichzelf, waarschijnlijk alleen als koopman.

Werk van Willem Littel

Een zilveren biedermeier inktstel uit 1858, met 2 kristallen inktpotten en versierd met graveerwerk.
In maart 2009 te koop bij Korst van der Hoef in Den Bosch, met als richtprijs € 200-300.

Een kristallen reukflacon met zilveren manchet en stop in de vorm van een kannetje (1834?). Balustervormig, gefacetteerd, het zeskantige manchet met voluutvormige greep, stopje bewerkt. In 2007 verkocht bij VendueHuis in Den Haag voor € 200.

Etagèrezilver, voorstellende een ronde en een rechthoekige, gecontourneerde koektrommel op een eveneens gecontourneerd blad, alles versierd met gegraveerde blad- en bloemversieringen. Gemerkt met het meesterteken Koonings II 7314, dat Willem in Schoonhoven gebruikte van 1837-1841. Bevindt zich (sinds 1963?) in de collectie van het Fries Scheepvaartmuseum.

Literatuur

Begeer, S. A. C.; Hak, I., en Linhart-du Clou, L. (1981) Zilversmeden van de stad Schoonhoven, 1600-1900. Schoonhoven: Nederlands Goud-, Zilver- en Klokkenmuseum

Muzikale familieleden

Ronn — Sat, 23 Jan 2010 19:49:48 +0000

Meerdere leden van de families Littel en Van Drunen Littel zijn actief op muzikaal gebied, een selectie:

Annelotte Littel

Annelotte (1992) zingt en speel piano. Zong met het bandje The Commitments, maar tegenwoordig solo.

Derck Littel

Derck (1960) is zoon van een muziekleraar. Hij kreeg zijn opleiding aan het conservatorium en speelde als solocellist onder meer met het Rotterdams Philharmonisch Orkest en het Koninklijk Concertgebouw Orkest. Zie het artikel op Wikipedia.

Eric van Drunen Littel

Eric (1962), jongere broer van Rob, speelt onder andere (bas)gitaar en heeft een eigen muziekstudio DLStudio111.

Rob van Drunen Littel

Rob (1947) speelt al vele jaren contrabas bij diverse groepen als het Jazztet Groovin’High en het mede door hem opgerichte Jazzica Swingcombo. Hieronder een clip van dat Swingcombo.

De familie Littel aan de Oudendijkse Schiekade

Ronn — Sat, 23 Jan 2010 15:11:58 +0000

“Hulp van lezers Overschiese Krant aan serie ‘Rotterdam door de tijd’, door Arnoud Voet

De Oudendijkse Schiekade
De ouders van iemand die reageert, maar vergat naam en adres te vermelden (kunt u dat alsnog even doen!), woonden op foto 29 Oudendijkse Schiekade 95, het derde huis van rechts. ‘Bij het aantreffen van de foto in de Overschiese Krant kreeg ik een schok van herkenning en woelde een golf aan herinneringen door mij heen. In en rondom het ouderlijk huis heb ik een onvergetelijke, onbekommerde en vooral fijne jeugd doorgemaakt. De Oudendijkse Schiekade vormde samen met de Overschiese Kleiweg en de Oude Kleiweg een driehoek, die de Schans werd genoemd. Dat was een gehucht tussen Rotterdam en Overschie, waar kinderen heerlijk konden spelen. Vanaf het pad van koolas vissen in de Rotterdamse Schie, boeren in de omtrek helpen bij het hooien en ‘trippelen’ op de boomstammen die in het water dreven, behoorden tot onze favoriete bezigheden.’

Verder: ‘Aan de Oudendijkse Schiekade 26-28 bevond zich al sinds 1823 de vernis- en japanlakfabriek van J.C. van Wijk & Co. N.V. Directeur H.W.H. Krijgsman woonde aan de Emmalaan 81. Voorts waren op 103 het melktransportbedrijf en de varkenshandel van D. Littel jr. en op 87 de zuivelhandel van A. Speksnijder. De bewoners van de Schans waren zéér verschillend, zegmaar vogels van allerlei pluimage. Maar de sfeer onderling was goed en burenhulp alom aanwezig. Men respecteerde elkaar en leefde gemoedelijk samen.’

Bep van der Boom, Ravelstraat 18, Ridderkerk, is geboren en getogen aan de Oudendijkse Schiekade 121. ‘Het was het laatste huis van een rijtje van zes, waar mijn moeder zestig jaar heeft gewoond en dat er nog staat. Vroeger was het café van Willem van Engelen het eerste huis van ons rijtje, waar ook een kruidenierswinkeltje annex fietsenmakerij was gevestigd. Naast ons huis bevond zich de boerderij van Jan Littel en zijn zonen Arend en Henk. Later bleek Henk uit Oostenrijk gekomen te zijn en niet was genaturaliseerd. Daarom werd hij ingelijfd in het Duitse leger en stierf hij later aan het front. Nadat Arend de baas was geworden, leerde hij mijn broers melken en zij hielpen hem op hun vrije dag op de boerderij. Mijn oudste broer ging ’s morgens voor schooltijd (onze school was in Rotterdam) om vier uur mee naar de markt in Delft voor het afleveren van koeien.

Oude Jan Littel woonde links naast het overzetveer van pontjesbaas Kees Moeliker. Het zette je over voor één cent aan de andere kant van de Rotterdamse Schie. Je moest hem het dubbele betalen als je een fiets bij je had. In de oorlogsdagen 1940-1945 was de N.V. Van der Burg’s Borstelfabrieken aan de Oudendijkse Schiekade 12 nog niet gereed. Er hebben mensen van de Schansweg in geslapen nadat ze waren beschoten door NSB’ers. Mijn vader was erbij als wijkhoofd.’(…)”

Bron: Overschiese Krant, 2003

Den jeugdigen K. Littel

Ronn — Sat, 23 Jan 2010 14:56:02 +0000

“Na de pauze heeft terechtgestaan A. v. Z., 25 jaar, modelmaker te Overschie, beklaagd van mishandeling. In den avond van 14 Juli zou hij aldaar op een weiland den jeugdigen K. Littel met een klomp op het hoofd hebben geslagen. Beklaagde ontkende, bewerende K. Littel van een andere jongen, met wien hij aan het vechten was, te hebben afgetrokken. De jongen vertelde, dat hij een zoontje van Rotgans bezig zag gras te plukken uit het weiland zijns vaders. Hij was daar naar hem toegegaan, en het gevolg daarvan werd een vechtpartijtje. Beklaagde was er toen aangekomen, had hen van elkaar getrokken en hem met een klomp eenige slagen op het hoofd toegebracht. Twee getuigen verklaarden te hebben gezien, dat beklaagde Littel met zijn klomp sloeg.
Een getuige à décharge, die er vlak bijstond, verklaarde, dat Littel met de klomp er op los sloeg. Wel zag hij, dat beklaagde de jongens van elkaar scheidde, maar dat hij met de klomp sloeg, had deze getuige niet gezien.
De substituut-officier van justitie, mr. W.P.R. Bouman, meenende, dat beklaagde zich met het vechtpartijtje niet had moeten bemoeien, eischte f 15 boete, subsidiair dertig dagen hechtenis.

De beide broeders van den kleinen strooper uit de vorige zaak, G.S.R., 20 jaar, en L.R. 18 jaar, beiden werkman, te Overschie, dien avond hoorende, dat hun broertje door Klaas Littel mishandeld was, waren er met hun moeder op afgegaan. Toen laatstgenoemde door Klaas nog bij haar been gegrepen werd, liep de maat over: in drift hadden ze hem toen eenige slagen en stompen tegen het hoofd gegeven.
Getuige Littel gaf toe, de moeder van den beklaagden, toen deze naar hem schopte, bij haar been te hebben gegrepen, tengevolge waarvan ze kwam te vallen.
Ook tegen elk dezer beklaagden werd ter zake van mishandeling f 15 boete, subsidiair dertig dagen hechtenis geëischt.”

Bericht uit de Nieuwe Rotterdamsche Courant, 16-11-1910. Vermoedelijk gaat het om deze Klaas Littel (geboren 1893).

Wapen van de familie Littel

Ronn — Sat, 23 Jan 2010 14:22:44 +0000

Wapens Littel

Het hiernaast afgebeelde wapen, dat ik heb ontvangen van Jaap Korevaar, is afkomstig uit de Public Library in New York en zou het wapen van de (een) familie Littel zijn.

De bijbehorende beschrijving (in Engels):

Family name: Little (Lyttle, et cetera)

Arms: Azure a cinquefoil between four estoiles in cross or.

Crest: A boar sable, armed, tusked and maned or, charged on the body with to estoiles fesseways on the last.

Motto: “Sua Gratia Parvis” (Little things have a beauty of their own)

Reference Burke’s Genealogical and Heraldic History of the Landed Gentry. Founded 1837 bij Sir Bernard Burke, London, England.

Een aantal onderzoekers (waaronder J.C. Little in het artikel A thousand years – the Littles and their forebears, gepubliceerd in The Scottish Genealogist, 1988) stelt dat de families Little, Littel, Lyttel, enz. afstammen van de 13e eeuwse Edward Little ‘of Meikledale’, die woonde bij de Engels-Schotse grens. Edward was een nazaat van de Normandiër Richard Lytle. De Lairds of Meikledale voerden dit familiewapen (dat ook in andere uitvoeringen voorkomt, maar altijd met een zwart veld en een zilver Andreaskruis).
Over de Clan Little is ook het een en ander op internet te vinden. Zie hiervoor de links.

De kans dat bovengenoemde wapens door de in deze genealogie behandelde familie Littel werd gevoerd is m.i. klein, maar wie weet…

Wapen Van Drunen Littel

Diverse leden van de tak Van Drunen Littel hebben een zegelring met het hier afgebeelde familiewapen. Het is niet bekend wie het als eerste voerde, voor zover bekend werd het wapen niet officieel geregistreerd.

Omschrijving van het wapen: Doorsneden. I: in goud een rad van keel met 9 spaken II: van lazuur beladen met een gespannen pijl en boog, alles van goud.

Deel I zou duiden op de familie Littel, waarbij het rad een teken zou zijn van afstamming van Engelse landadel. Deel II (familie Van Drunen) is het wapen van het Brabantse Drunen.

De synagoge van Schoonhoven

Ronn — Fri, 22 Jan 2010 10:00:40 +0000

Vanaf het midden van de 18e eeuw was er een joodse gemeente in Schoonhoven actief. Zij kocht in 1823 het 17e eeuwse koopmanshuis Brandenburg aan de Haven en liet deze verbouwen tot synagoge. Voor de verbouw van het pand werd de plaatselijke aannemer Willem Littel ingehuurd. De synagoge kon door geldgebrek pas in 1838 worden gewijd.

In 1868 werd de synagoge opnieuw verbouwd, nu door aannemer Jacob Hendrik Littel. Ook zijn 73-jarige vader Willem werkte nog mee aan de verbouwing. Het gebouw kreeg onder meer een nieuwe neoclassistische voorgevel met middenrisaliet en rondboogvensters met gietijzeren traceringen.
Het Nieuw Israëlitisch Weekblad (vol. 3 (1868), nr. 32, p. 126) schreef hierover:

Schoonhoven, 24 Febr. De voor 44 jaren alhier gebouwde synagoge werd 14 jaren later herbouwd, en heden door het kerkbestuur de werken tot belangrijke verbetering en verfraaijing van ditzelfde gebouw aanbesteed voor f 1740, zijnde de laagste inschrijver de heer J.H. Littel.
Als bijzonderheid verdient vermelding, dat de nog in leven zijnde vader van den tegenwoordigen aannemer bij de daarstelling en verbouwing, nu 30 jaar geleden, aannemer was, en thans aan het kerkgebouw werkzaam is, alsmede, dat dezelfde schilder, de heer D. Goedhart (Israëliet), woonachtig te Lekkerkerk, die laatstelijk dit werk aannam, ook nu als zoodanig optreedt.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd het interieur van het gebouw vernield. Op twee personen na, werd de joodse bevolking vermoord. De gemeente werd daarom in 1947 opgeheven. In 1952 werd de voormalige synagoge, na een restauratie, door het Gilde St Eloy in gebruik genomen als Edelambachtshuys. Tegenwoordig is er een museum gevestigd, dat een collectie Schoonhovens zilver herbergt.

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 23-01-2010

Genealogie van de familie Littel » 2. Varia

Willem Littel, zilversmid in Schoonhoven

Werk van Willem Littel

Literatuur

Muzikale familieleden

Annelotte Littel

Derck Littel

Eric van Drunen Littel

Rob van Drunen Littel

De familie Littel aan de Oudendijkse Schiekade

Den jeugdigen K. Littel

Wapen van de familie Littel

Wapens Littel

Wapen Van Drunen Littel

De synagoge van Schoonhoven